Όμορφος Μάης

Μαγιάτικο Στεφάνι
1stMay
Πρωτομαγιάτικο στεφάνι

Ο πέμπτος μήνας του χρόνου, ο όμορφος Μάης με τα λουλούδια, πήρε το όνομα του από την αρχαία ρωμαϊκή θεότητα (Μάγια) που προέρχεται από την αρχαιοελληνική λέξη μαία και σημαίνει τροφός, μητέρα. Συνεπώς ως θεότητα συμβόλιζε την εύφορη γη. Την Μάγια τιμούσαν οι Ρωμαίοι την Πρωτομαγιά με ειδικές εορτές και θυσίες χοιριδίων στον βωμό της. Την Πρωτομαγιά επίσης οι Ρωμαίες τιμούσαν την BONA DEA, την Αγαθή Θεά, με πανηγυρισμό στον οποίο δεν έπρεπε να παρευρίσκεται άντρας.Επίσης τελούσαν FLORALIA τα υπέρ πλούσιας ανθοφορίας των δένδρων και αίσιας ωρίμανσης των καρπών τους.
Στην αρχαία Αθήνα, αρχές Μαϊου, υπήρχε η μεγάλη γιορτή του Ολυμπίου Διός η οποία ετελείτο στο ναό του, στην περιοχή του Ιλισσού. Ο μήνας αυτός είχε πάρει την ονομασία του από την αρχαία Καστέλα όπου τον Μάιο ετελούντο θαλασσινοί αγώνες με τη συμμετοχή εφήβων σε ανάμνηση της ναυμαχίας της Σαλαμίνας. Άλλη σπουδαία γιορτή ήταν τα Θαργήλια προς τιμήν του Απόλλωνα. Την πρώτη μέρα της γιορτής, η πόλη εξαγνιζόταν μέσω των «φαρμακών».ή «καθαρμάτων». Αυτοί αναλάμβαναν το ρόλο του «αποδιοπομπαίου τράγου» για λογαριασμό των Αθηναίων και επιλέγονταν με κριτήριο τη φαυλότητα, τη φτώχεια ή την ασχήμια τους. Η πόλη τους έτρεφε για ένα διάστημα και την πρώτη μέρα της γιορτής, τους περιέφεραν στους δρόμους για να απορροφήσουν το διάχυτο κακό. Μετά την διαπόμπευση, τον ξυλοδαρμό και τον λιθοβολισμό τους, τους έδιωχναν έξω από την πόλη και με αυτόν τον τρόπο εξόριζαν το μίασμα από αυτήν. Την δεύτερη μέρα γίνονταν οι διθυραμβικοί αγώνες και ο νικητής έπαιρνε σαν βραβείο τρίποδα που τον αφιέρωνε στον θεό. Έτσι λοιπόν, με εξαγνισμό και δοξολογίες ζητούσαν την εύνοια του θεού, που συμβολίζει τον Ήλιο, για να αναπτυχθούν τα σπαρτά και να έχουν πλούσια συγκομιδή.
Ο Μάιος συνδέεται με το Βυζάντιο με τρεις ημερομηνίες σταθμούς: Στις 11 Μαϊου η Εκκλησία γιορτάζει «τα γενέθλια, ήτοι τα εγκαίνια της Κωνσταντινουπόλεως», στις 21 τιμά τη μνήμη του ιδρυτή της και στις 29 θρηνεί την Άλωση της.

Ο λαός μας σχετίζοντας παρετυμολογικά το όνομα του Μαγιού με τα μάγια, τον θεωρεί μαγεμένο. Από εκεί προέρχονται οι προλήψεις ότι τον «Μάη παντρεύονται μόνο οι γαϊδάροι» και «Όποιος παντρευτεί το Μάη κακαποδεμένος πάει«. Αντίθετα «Όποιος γεννηθεί το Μάη δεν τον πιάνουνε τα μάγια«.
Σαν μαγεμένος μήνας λοιπόν πρέπει να εξαγνισθεί, να αποτραπούν τα μάγια του αλλά και οι ξαφνικές βροχές που μπορεί να καταστρέψουν όλη τη σοδειά αφού όλα είναι αυτή τη στιγμή ανθισμένα. Μόνο «στον καταραμένο τόπο το Μάη μήνα βρέχει«. Η σύγκριση με τον Απρίλιο είναι αναπόφευκτη αφού «Ο Μάης έχει τ’ όνομα κι ο Απρίλης τα λουλούδια» αλλά και η διαπίστωση ότι «Απρίλης, Μάης, κοντά το θέρος«. Γι’ αυτό και ο λαός τον λέει Καλομηνά και Πενταδείλινο, γιατί έχει μεγαλώσει η μέρα και επειδή το δειλινό διαρκούσε παραπάνω, οι άνθρωποι έτρωγαν και πέμπτο γεύμα. Γενικά στον Μάιο δίνονται ονομασίες από την ανοιξιάτικη φύση: Πράσινος, Κερασάρης, Τριανταφυλλάς. Λούλουδος.

Ένα πανελλήνιο έθιμο είναι της Πρωτομαγιάς. Πλέκουν με λουλούδια και στάχυα τους μάηδες, στεφάνια για την ευφορία της γης και τα κρεμούν πάνω στις εξώπορτες ή τους εξώστες των σπιτιών μέχρι τις 24 Ιουνίου, οπότε κατά το έθιμο, τα καίνε στις φωτιές του Αη-Γιάννη.
Ο Μάης θέλει προσοχή ακόμα και στη διατροφή «Το Μάη μάραθο μην τρως αν είσαι και γιατρός» λένε στην Κρήτη γιατί πιστεύουν ότι πάνε τα φίδια στα μάραθα αι αφήνουν το φαρμάκι τους. Επίσης το κρασί πρέπει από εδώ και πέρα να πίνεται νερωμένο γιατί είναι ο πρώτος μήνας που δεν έχει ρο στο όνομα του και «Μήνας που δεν έχει ρο, το κρασί θέλει νερό«.

Η Εκκλησία μας τιμά στις 8 την μνήμη του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου. Είναι ο Ιωάννης, ο αγαπημένος μαθητής του Χριστού, αυτός που έγραψε το τέταρτο ευαγγέλιο και την Αποκάλυψη. Στην Κεντρική Ελλάδα «κρατούν την αργία» του Αγίου που τον λένε και «Χαλαζιά» γιατί αλλιώς στέλνει το χαλάζι και καταστρέφει τα σπαρτά. Η γιορτή του Μεγάλου Κωνσταντίνου και της μητέρας του Ελένης στις 21, γιορτάζεται με λαμπρότητα σ’ όλη την Ελλάδα. Στην Βόρεια Ελλάδα τελούνται τα Αναστενάρια μια από τις πιο χαρακτηριστικές και ενδιαφέρουσες εκδηλώσεις της λαϊκής λατρείας. Στο τελετουργικό τους περιλαμβάνονται εκστατικοί χοροί, πομπικές περιφορές εικονισμάτων, αρχαιότροπη θυσία ζώου, χρήση αγιάσματος και εντυπωσιακή πυροβασία των τελεστών Αναστενάρηδων.
Της Αναλήψεως υπάρχει έθιμο να παίρνουν απ’ το βυθό μια πέτρα καλυμμένη με πρασινάδα τη «μαλλιαρή», και να την φέρνουν στο σπίτι για υγεία και ευτυχία. Η Ανάληψη είναι για τους κτηνοτρόφους μεγάλη γιορτή. Για να μην «αναληφθεί» το γάλα των ζώων, βάζουν πάνω απ’ το δοχείο που το αρμέγουν γαλατσίδα «για το κακό μάτι«. Γενικά ο λαός μας πιστεύει ότι της Αναλήψεως, τα μεσάνυχτα, ανοίγουν οι ουρανοί και όποιος έχει καθαρή καρδιά μπορεί να δει τον Χριστό.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s